เฉลยปัญหาวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี

สอบในโครงการอบรม

วันพุธ  ที่  ๒๐  กันยายน พ.ศ.  ๒๕๖๐

-------------------------

๑. ประชาชนในชมพูทวีป มีกี่จำพวก ? อะไรบ้าง ?

มี ๒ จำพวก คือ (ข้อละ ๕ คะแนน)

            ๑) มิลักขะ         เจ้าของถิ่นเดิม                ๒) อริยกะ          พวกอพยพมาใหม่ ฯ

๒.  ประชาชนในชมพูทวีปแบ่งออกเป็นกี่วรรณะ ?  อะไรบ้าง ? มีหน้าที่ต่างกันอย่างไร ?

แบ่งออกเป็น ๔ วรรณะ  (๒ คะแนน)  คือ   (วรรณะและหน้าที่ อย่างละ ๑ คะแนน)

                 ๑. กษัตริย์                 มีหน้าที่ปกครอง                                                 

                 ๒. พราหมณ์              มีหน้าที่ทางฝึกสอนและทำพิธี

                 ๓. แพศย์                  มีหน้าที่ทางทำนาค้าขาย             

                 ๔. ศูทร                     มีหน้าที่รับจ้าง ฯ

๓.  พระพุทธเจ้าสืบเชื้อสายมาจากชนชาติใด ?  ชนชาตินั้นมาตั้งถิ่นฐานในชมพูทวีปได้อย่างไร ?

            สืบเชื้อสายมาจากชนชาติอริยกะ  (๕ คะแนน)

            ชาวอริยกะนั้นเป็นผู้เจริญด้วยความรู้และขนบธรรมเนียม มีฤทธิ์มีอำนาจมากกว่าพวกมิลักขะเจ้าของถิ่นเดิม เมื่อข้ามภูเขาหิมาลัยมา ก็รุกไล่พวกมิลักขะ เจ้าของถิ่นเดิมให้ถอยเลื่อนลงมาทางใต้ แล้วเข้าตั้งถิ่นฐานในชมพูทวีปแทน ฯ  (๕ คะแนน)

๔.  พระนามและนามดังต่อไปนี้ เกี่ยวข้องกับเจ้าชายสิทธัตถะอย่างไร ?

          ก. พระเจ้าสุทโธทนะ             ข. พระนางเจ้าสิริมหามายา    

ค. พระนันทะ                      ง. วิศวามิตร                       จ. นายฉันนะ

พระนามและนามดังต่อไปนี้ เกี่ยวข้องกับเจ้าชายสิทธัตถะ ดังนี้  (ข้อละ ๒ คะแนน)

            ก. พระเจ้าสุทโธทนะ เป็นพระราชบิดา

            ข. พระนางเจ้าสิริมหามายา เป็นพระราชมารดา

            ค. พระนันทะ เป็นพระกนิษฐภาดาต่างพระมารดา

            ง. วิศวามิตร เป็นครูผู้สอนศิลปวิทยาเมื่อยังทรงพระเยาว์

            จ. นายฉันนะ เป็นผู้ตามเสด็จในคราวออกผนวช ฯ

๕.  ปัญจวัคคีย์ ได้แก่ใครบ้าง ?ท่านเหล่านั้นอุปสมบทด้วยวิธีอะไร ?  และบรรลุอรหัตผลที่ไหน ?

            ได้แก่  พระอัญญาโกณฑัญญะ ๑   พระวัปปะ ๑   พระภัททิยะ ๑  พระมหานามะ ๑  พระอัสสชิ ๑ ฯ

(๕ คะแนน)

            อุปสมบทด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทา ฯ  บรรลุอรหัตผลที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เมืองพาราณสี ฯ (๕ คะแนน)

๖.  ถูปารหบุคคล คือบุคคลเช่นไร ?มีกี่ประเภท ?  คือใครบ้าง ?

            คือ บุคคลที่ควรบรรจุอัฐิธาตุไว้ในสถูป เพื่อเป็นที่กราบไหว้สักการบูชาด้วยความเลื่อมใส ฯ (๕ คะแนน)

            มี ๔ ประเภท ฯ  (๑ คะแนน)

            คือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ๑  พระปัจเจกพุทธเจ้า ๑  พระอรหันต์ ๑ พระเจ้าจักรพรรดิราช ๑ ฯ (๔ คะแนน)

๗.  การปลงอายุสังขารของพระพุทธองค์ ถือโดยใจความว่าอย่างไร ? และทรงปลงอายุสังขารเมื่อใด ?

            ถือโดยใจความว่า พระองค์ทรงปลงพระทัยว่าจะทรงบำเพ็ญพุทธกิจต่อไปอีกไม่ได้แล้ว เพราะปรารภถึงสังขารของพระองค์ว่า ทรงพระชราแก่เฒ่าเป็นผู้ใหญ่ ล่วงกาลผ่านวัยเสียแล้ว ที่ทรงเปรียบว่ากายของพระองค์เป็นประหนึ่งเกวียนชำรุดที่ซ่อมแซมด้วยไม้ไผ่ มิใช่สัมภาระเกวียนฉะนั้น ฯ  (๕ คะแนน)

            เมื่อวันเพ็ญ เดือน ๓  ก่อนวันปรินิพพาน ๓ เดือน ฯ  (๕ คะแนน)

๘.  พระปัจฉิมโอวาท มีใจความว่าอย่างไร ?  ทรงประทานที่ไหน ?

          มีใจความว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บัดนี้เราผู้พระตถาคตเตือนท่านทั้งหลายให้รู้สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมสิ้นไปเป็นธรรมดา ท่านทั้งหลายจงยังกิจทั้งปวงอันเป็นประโยชน์ตนและประโยชน์ผู้อื่นให้บริบูรณ์ด้วยความไม่ประมาทเถิด ฯ  (๕ คะแนน)

          ณ สาลวโนทยาน กรุงกุสินารา แคว้นมัลละ ฯ  (๕ คะแนน)

ศาสนพิธี

๙.  การแสดงความเคารพมีกี่วิธี ?  อะไรบ้าง ?  ในแต่ละวิธีนั้น มีวิธีปฏิบัติอย่างไร ?

มี ๓ วิธีคือ ประนมมือ ๑  ไหว้ ๑  กราบ ๑ ฯ (๔ คะแนน) (อธิบายวิธีละ ๒ คะแนน)

            ประนมมือ คือการกระพุ่มมือทั้งสองประกบกันไว้ระหว่างอก  โดยให้ทุกนิ้วของมือทั้งสองแนบชิดติดตรงกัน

            ไหว้ คือการยกมือที่ประนมขึ้นพร้อมก้มศีรษะเล็กน้อยให้มือประนมจรดหน้าผาก นิ้วมือทั้ง ๒ อยู่ระหว่างคิ้ว

            กราบ คือการแสดงอาการกราบราบลงพื้นด้วยเบญจางคประดิษฐ์ ได้แก่กราบด้วยองค์ ๕ คือ หน้าผาก ๑  ฝ่ามือ ๒  เข่า ๒ จรดพื้น ฯ

๑๐.  อุโบสถ กับ ปกติอุโบสถ หมายถึงอะไร ?

          อุโบสถ หมายถึง การเข้าจำ คือการจำศีล เป็นอุบายขัดเกลากิเลสอย่างหยาบให้เบาบาง เป็นทางแห่งความสงบระงับอันเป็นความสุขอย่างสูงสุดในพระพุทธศาสนา ฯ  (๕ คะแนน)

          ปกติอุโบสถ หมายถึง อุโบสถที่รักษากันในวันพระตามปกติ เฉพาะวันหนึ่งคืนหนึ่งอย่างที่อุบาสกอุบาสิการักษาอยู่ในปัจจุบัน ฯ  (๕ คะแนน)