นิทรรศการภาษาไทย ๑

ดอกพุด

ดอกพุด : ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

     พุดเป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดเล็กลักษณะเป็นพุ่มเตี้ยลำต้นสูง ๑-๓ เมตรผิวลำต้นมีสีขาว

เทา แตกกิ่งก้านออกใบรอบต้น ใบเป็นใบเดี่ยว แตกออกเป็นคู่ตรงกันข้าม ตามข้อของกิ่ง

 ลักษณะของใบเป็นรูปมนรี ปลายใบแหลม ผิวใบเรียบสีเขียว ขนาดใบกว้าง ๓-๕ ซม. ยาว

๘-๑๒ ซม. ดอกเป็นดอกเดี่ยว ออกตามปลายยอดหรือปลายกิ่ง ช่อหนึ่งมี๕-๖ ดอก แล้วแต่

ชนิดพันธุ์ ดอกมีกลิ่นหอมสีขาว กลีบดอกซ้อนเป็นชั้น ๆ หรือเรียงเป็นชั้นเดียวแล้วแต่ชนิด

พันธุ์ ดอกบานมีความโต ๒-๕ซม. ออกผลเป็นฝักรูปกระบอกแหลมโค้ง ภายในมีเมล็ด ๓-๕

 เมล็ด

     คนไทยโบราณเชื่อว่า บ้านใดปลูกต้นพุดไว้ประจำบ้านจะทำให้มีความเจริญ ความมั่นคง

 เพราะพุด หรือ พุฒ หมายถึงความเข็งแรง สมบูรณ์ คือความเจริญมั่นคง นั่นเอง นอกจากนี้

ยังมีความเชื่ออีกว่า จะทำให้เกิดบริสุทธิ์ เพราะดอกพุดมีสีขาวสดใสกลับมีดอกใหญ่ที่ขาว

สะอาดดังนั้น แง่หนึ่งเช่นกันทั้งนี้ก็เพราะโบราณเชื่อว่าเนื้อไม้ของพุดเป็นไม้ที่แข็งแกร่งและ

มีอิทธิฤทธิ์พอสมควร

ประโยชน์และสรรพคุณ

   ดอกพุด เป็นพันธุ์ไม้ดอกที่มีความสวยงาม ให้ความรู้สึกอ่อนโยน และนิยมนำมาถวายพระ

ด้วยความที่เป็นดอกไม้มีกลิ่นหอมคล้ายดอกมะลิ จึงมีการนำมาสกัดเป็นน้ำมันหอมระเหย

ผสมกับเครื่องประทินผิวต่างๆ ดอกพุด สามารถควบคุมการออกดอกได้และยังเป็นไม้มงคล

ที่คนไทยนิยมปลูกประดับบ้าน ส่งกลิ่นหอมในตอนกลางคืน  แต่นอกจากจะเป็นน้ำมันหอม

ระเหยแล้ว ดอกพุดยังมีประโยชน์ในอีกหลายด้านอีกด้วย  นอกจากนี้ยังมีสรรพคุณเป็นยา

ใช้รักษาโรคและอาการต่างๆ ได้แก่ ดับพิษร้อน แก้อาการปวดศีรษะ แก้ตาอักเสบ แก้

อาการกระสับกระส่ายนอนไม่หลับ แก้อาการเหงือกบวม ปวดฟัน แก้อาเจียนเป็นเลือด แก้

ผื่นคัน แก้ฝีหนองอักเสบ รักษาแผล เป็นต้น สรรพคุณทางยา ราก บำรุงร่างกาย ระงับ

อาการปวด แก้ปวดฟัน ขับพยาธิ ลำต้น คั้นเอาน้ำดื่มใช้ขับพยาธิ เนื้อไม้เป็นยาเย็น ใช้ลด

ไข้ ส่วนใบโขลกแล้วคั้นเอาแต่น้ำทาแก้โรคผิวหนัง

                                                          ดอกพุด

                                                                   โคลง ๔ สุภาพ

                               ดอกพุดงามอ่อนช้อย                       หอมหวล  (แลนา)

                          คงมั่นเจริญล้วน                                  เด่นหล้า

                         ดูแต่ตามควร                                       เสริมแต่ง (ดีแฮ)

                         งามยิ่งขาวเจิดจ้า                                แช่มชื้นแย้มบาน

                                                                                 ประพันธ์โดย

                                                                             สามเณรปารมี   เพียรเสมอ

                                                                                ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔